Wat is psoriasis precies?
Psoriasis is een chronische, niet-besmettelijke huidaandoening waarbij je afweersysteem de huid aanzet tot een veel te snelle celdeling. Normaal vernieuwt je huid zich in ongeveer vier weken. Bij psoriasis gebeurt dat in enkele dagen. De nieuwe cellen stapelen zich op en vormen rode, verdikte plekken met zilverwitte schilfers.
Psoriasis valt onder de auto-immuunziekten. Het verloopt vaak in golven: periodes waarin je bijna nergens last van hebt, afgewisseld met opvlammingen. In West-Europa heeft ongeveer 2% van de volwassenen psoriasis.
Er bestaan verschillende vormen:
- Plaquepsoriasis (psoriasis vulgaris): de bekendste vorm, met scherp begrensde rode plekken en schilfers. Ongeveer 90% van de mensen met psoriasis heeft deze vorm.
- Psoriasis guttata: veel kleine, druppelvormige plekjes, vooral bij jongere mensen en vaak na een keelontsteking.
- Psoriasis inversa: gladde, felrode plekken zonder schilfers in huidplooien, zoals in de liezen, oksels en rond de geslachtsdelen.
- Psoriasis pustulosa: blaasjes met pus, soms alleen op handpalmen en voetzolen.
- Nagelpsoriasis: putjes, verkleuring of loslatende nagels.
Wat is de oorzaak van psoriasis?
De precieze oorzaak van psoriasis is nog niet bekend. Wel weten artsen dat het een combinatie is van aanleg en omgevingsfactoren. Je erft de gevoeligheid, en een prikkel van buitenaf zet het proces in gang.
Erfelijkheid speelt een grote rol. Psoriasis komt vaak in families voor. Heeft één ouder psoriasis, dan is je kans groter. Hebben beide ouders het, dan loopt de kans op tot ongeveer 50%.
Bij mensen met aanleg kunnen deze factoren psoriasis uitlokken of verergeren:
- Huidbeschadiging: krassen, schaafwonden, tatoeages of scheerwondjes. Op beschadigde huid kunnen nieuwe plekken ontstaan.
- Infecties: vooral een keelontsteking door streptokokken.
- Stress: geen oorzaak op zich, maar wel een bekende trigger voor opvlammingen.
- Roken en veel alcohol: beide verhogen de kans op psoriasis en maken het vaak erger.
- Overgewicht: psoriasis hangt samen met overgewicht, diabetes en hart- en vaatziekten.
- Droge lucht en weinig zon: veel mannen merken dat het in de winter slechter gaat.
- Bepaalde medicijnen: zoals sommige bloeddrukverlagers en lithium. Stop nooit zelf met medicatie, maar overleg met je arts.
Wat psoriasis níet is: een infectie, een allergie of het gevolg van slechte hygiëne. Je kunt het niet krijgen door iemand aan te raken, en je kunt het ook niemand anders geven.
3- Stappenplan om psoriasis zelf behandelen - verzorgen
Zelf psoriasis behandelen betekent: je huid zo rustig mogelijk houden, naast de behandeling van je arts, als deze in beeld is.
Verzorgingsproducten genezen psoriasis niet, maar een goede routine vermindert droogte, jeuk en schilfers. Bovendien helpt het je voorgeschreven zalf beter te werken.
Stap 1: Douche niet te heet
Heet water en agressieve zeep drogen je huid uit, voorkom dit. Douche kort en lauwwarm en kies een milde, parfumvrije douchegel of natuurlijke zeep.
Dep je huid daarna droog in plaats van te wrijven. Gebruik voor je gezicht tegelijk een milde cleanser, zonder alcohol of schadelijke toevoegingen.
Stap 2: Hydrateer elke dag
Dit is de belangrijkste stap. Vet je huid in binnen enkele minuten na het douchen, als je huid nog licht vochtig is. Een rijke bodylotion of bodybutter houdt vocht vast en maakt schilfers zachter. Voor ruwe voetzolen en hielen werkt een voetcrème goed. Kies bij voorkeur producten zonder parfum.
Stap 3: Voorkom beschadiging
Elke kras of snee kan een nieuwe plek veroorzaken. Krab daarom niet, ook al jeukt het. Peuter geen schilfers los en gebruik geen scrubs op de plekken. Draag ademende kleding en pas op met scheren (daarover hieronder meer).
Leefstijl: kleine aanpassingen, groot effect
- Stop met roken en drink met mate. Beide maken psoriasis aantoonbaar erger.
- Pak stress aan: sporten, goed slapen en ontspanning helpen opvlammingen te voorkomen. Douche na het sporten wel direct en vet je huid opnieuw in.
- Let op je gewicht: afvallen bij overgewicht kan psoriasis verminderen.
- Pak wat zon: veel mannen merken dat hun huid in de zomer verbetert. Voorkom verbranden, een verbrande huid kan juist nieuwe plekken geven. Gebruik een zonnebrandcrème en sla de zonnebank over.
-
Parfum op de juiste plek: spray je eau de parfum liever op je kleding of op gezonde huid, niet op psoriasisplekken. Alcohol en geurstoffen kunnen daar prikken en irriteren.
Psoriasis hoofdhuid behandelen: zo pak je het aan
Psoriasis op de hoofdhuid behandelen is lastiger dan elders, omdat je haar in de weg zit. De schilfers houden de zalf tegen, waardoor die de huid niet bereikt. Met deze aanpak haal je meer uit je behandeling:
- Week de schilfers eerst los. Je arts kan een middel met salicylzuur voorschrijven dat je een paar uur of een nacht laat inwerken. Daarna was je het uit en kun je de losse schilfers voorzichtig wegkammen met een fijne kam. Nooit krabben of trekken.
- Gebruik een milde shampoo. Was je haar met een zachte, parfumvrije shampoo, zoals een natuurlijke shampoo. Een anti-roos shampoo helpt sommige mannen bij lichte schilfering, maar vervangt geen voorgeschreven behandeling. Spoel lauwwarm en föhn niet te heet.
- Smeer de voorgeschreven lotion of gel op de hoofdhuid, niet op je haar. Scheid je haar in lijnen zodat je de plekken goed bereikt.
- Houd het rustig met styling. Vermijd producten met veel alcohol en parfum direct op de hoofdhuid.
Kort haar helpt
Een korter kapsel maakt smeren een stuk makkelijker en zorgt dat de huid kan ademen. Laat je kapper weten dat je psoriasis hebt. Een goede kapper werkt dan voorzichtiger rond de plekken en gebruikt geen scheermes op je nek.
Trimmen in plaats van scheren
Scheren met een mesje beschadigt de bovenste huidlaag en kan op die plekken een nieuwe opvlamming uitlokken. Een trimmer knipt het haar kort af zonder de huid open te halen. Daarmee is trimmen voor mannen met psoriasis de veiligere keuze:
- Baard en kaaklijn: psoriasis kan ook in je gezicht en baard zitten. Met de The Alpha Men Baardtrimmer houd je je baard of stoppels netjes kort, zonder scheerwondjes. Gebruik een opzetkam en ga niet te dicht op een geïrriteerde plek.
- Lichaam en intieme zone: juist bij genitale psoriasis is een scheermes geen goed idee. De The Alpha Men Bodytrimmer is gemaakt voor gevoelige zones en trimt zonder de huid te raken. Zo houd je het verzorgd, zonder schuren en zonder ingegroeide haartjes.
- Neus en oren: trek neusharen nooit uit, want dat geeft wondjes. De The Alpha Men Neustrimmer heeft een afgeronde kop en knipt de haren veilig af.
Maak je trimmer na elk gebruik schoon en gebruik hem alleen zelf. Zo voorkom je irritatie en infecties op een kwetsbare huid.